Geleceğin belirliliği ve belirsizliği

İklimin ısınması atmosfer mekanizmasını ve su döngüsünü hızlandıracak. Hava daha “gergin” olacak. Belirleyebildiğimiz bundan ibarettir. Daha aşırı olaylar olacak mı? Su taşkınlarının ve aşırı sıcakların daha sık görülmesi muhtemel. Fırtınaların sayısı ve yoğunluğundaki artış ise bilinmezliğini koruyor.

Atmosfer daha istikrarsız olacak, ama hangi biçimde? Riskler açıkça saptanmış olsa bile belirsizlik büyük.

Ayrıntıları belirsiz değişim
Dünyanın büyük bölgelerindeki sıcaklık değişimi, sera etkisine neden olan gaz salınımındaki değişim ve atmosfer bileşenlerinin küresel ısınmadaki etkisinin belirsizliği imkan verdiği ölçüde değerlendirildi. Diğer taraftan, su buharı hareketinin modelleştirilmesindeki zorluk nedeniyle yağışların bölgesel değişimi daha büyük bir belirsizlik sunuyor. İklim değişimlerinin sonuçlarını incelemek açısından çok değerli olmasına rağmen, değişkenliğin zaman ve coğrafya bakımından daha ayrıntılı tanımı başka önemli belirsizliklere boyun eğmek zorunda kaldı.

Fırtınalar sıklaşacak mı?
İklim mekanizmasının işleyişindeki hızlanma, fırtınaların sıklığındaki bir azalış ve yoğunluğundaki bir artış ile kendini gösterebilir; buna, kuzeye doğru genişleyen dağıtım alanlarının değişimide eşlik eder. Bununla birlikte, incelemelerde ve modellemelerde insanların haklı korkusunu destekleyecek herhangi bir şey yoktur. Kasırgalar konusunda ise eğilim aynıdır ama nesnel unsurlar bunların kesilmesine müsaade etmez. Aynı şekilde, ortalama yağış miktarında azalma beklenen bölgelerde bile yoğun yağmur olaylarının artması bekleniyor. Net veriler olmasına rağmen dünyanın her yerinde su taşkınlarının artmasından korkuluyor.

Tepkiler
Yeterinde soğuk olduğunda oluşan buz, temas eden havanın soğuk kalması için gerekli miktarda ışık yansıtır. Tersine, buz erimeye başladığında toprağın öenmli bir yüzeyi açığa çıkar. Bu toprak daha fazla ışık emer, daha sıcaktır ve atmosferi ısıtarak erimenin hızlanmasıne neden olur. Bu olay, erime sürecini hızlandırdığı için pozitif bir tepki oluşur.

Değişkenlik veya ortalama
Alışılmadık olaylar, su taşkınları, aşırı sıcaklar veya fırtınalar, iklim parametrelerini belirleyen değer aralıklarının uç kısımlarında yer alır. Bu alışılmadık olaylar, söz konusu parametreler, hava bültenlerinde geçtiği şekilde “mevsim normallerinden” uzaklaştığı zaman görülür. İstatistikte, değerlerin ortalamasından uzaklaşmaya “değişkenlik” deniz. İklim doğal istikrarsızlığını belirlemek için, ortalamanın çevresindeki sayısal verilerin uzaklık dağılımı ölçülür. Oysaki bir parametrenin değişkenliğindeki değişim ile ortalamasındaki değişim tamamen aynı sonucu vermez. Gelecekteki iklimleri tahmin etmek, atmosferin alçak katmanlarındaki ısınmadan hangi matematiksel göstergenin daha fazla etkileneceğini bulmak şeklinde kısaca özetlenebilir


Yorum Ekle


Copyright 2008. Tüm Hakları Saklıdır.