küresel ısınma, küresel ısınma nedir, küresel ısınmanın etkileri, küresel ısınmanın sebepleri, sera etkisi, sera gazları

İnsan kaynaklı ek sera etkisinin %40’ından atmosferdeki karbondioksit sorumludur. Bir buçuk yüzyıldır bu gazın atmosferdeki yoğunluğu düzenli şekilde artmaktadır. Bugün ise son 650.000 yılın en uç iklim dönemlerinde ulaşılan oranlardan bile daha yüksek bir orandadır. Bu durum karbonun atmosferdeki ömrünün uzun olması sebebiyle kısa sürede değişeceğe de benzemiyor. Gelecekteki salım oranları ne olursa olsun, on binlerce yıldan önce ilk değerlere dönüş beklenmiyor.

“1850’de bir milyon hava molekülünde 280 karbon gazı mölekülü bulunuyordu, bugun ise 380 molekül bulunuyor. Yılık artış %0,5 sürekli artan karbon salımı miktarı 2005’te 8 milyar tona ulaştı.”

Okyanus ve atmosfer
Her yıl, atmosferle okyanus arasında 90 milyar ton karbon dolaşımı olur. Okyanus, insan faaliyetleri ile salınan karbonun bir kısmının toplar. Aslında deniz suyu atmosferde bulunan karbon gazını çözer. Okyanusta 3 farklı şekilde karbon buluruz. Çözülmüş Karbon gazı, bikarbonat iyonları, karbonat iyonları. Bu üç biçim arsaındaki kimyasal etkileşimler sonrası karbon gazı yoğunluğu arttığı zaman okyanusun karbon gazı emme kapasitesi azalır. İnsanlar daha fazla karbon gazı saldıkça okyanuslar bu gazı daha az emebilir ve böylece atmosferdeki karbon miktarı artar. Bugün bu emme kapasitesi yarım milyar tonluk yanılma payıyla yılda 2 milyar tonun biraz altındadır. Aynı şekilde ortalama sıcaklığın artışı ve yüzey sularındaki pH’ın onda birinin azalması atmosferdeki karbonun tutulmasını sağlamaz.

İnsan atıkları
İnsan, binlerce yıl boyunca odun yakarak ve toprağı işleyerek hapsolmuş karbonu açığa çıkardı. Havayla oksidlenen karbondioksitin atmosferdeki yoğunluğu artmalıydı. Ancak hiç öyle olmadı. Bu yapay salımın doğal süreçlerle emilmesiyle bir uyum sağlandı. Örneğin odunun yanarken çıkardığı karbon gazı miktarı ağacın büyürken emdiği miktara eşittir. İnsanın jeolojik zamanlardan beri dünyanın içinde depolanmış kömür ve petrolu yakmaya başlamsıyla denge bozuldu. Bundan sonra karbon salımı daha sonraki emilme ile dengelenemedi. İnsan atmosfer 1850’den beri her yıl daha fazla karbon gazı kattı. Ortalama 4 milyar ton okyanuslar ve biyokütle toprak ikilisi tarafından emildi. Yani heryıl atosfere 3 milyar ton karbon ekleniyor. Bu havada depolanan karbonun yıllık %0,5 artışı demektir. Bununla birlikte okyanus ile atmosfer arasındaki alışverişin yüzyıllık bir sürede gerçekleşmesi ve okyanus atmosfer ikilisinden diplerdeki tortulara aktarım mekanizmasınında 10.000 yıldan fazla süre gerektirmesi nedeniyle bu kütle ancak 20. yüzyılın başından beri öncekilere ekleniyor. Bunun sonucu olarak atmosferdeki miktar 1850’den beri %36 arttı.